EKOLOGIK XARAJATLARNING IQTISODIY MAZMUNI VA ULARNI BUXGALTERIYA HISOBIDA AKS ETTIRISHNING METODOLOGIK ASOSLARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.23212977Annotatsiya
Mazkur maqolada korxonalarda ekologik xarajatlarning iqtisodiy mazmuni, shakllanish omillari hamda buxgalteriya va boshqaruv hisobidagi o‘rni tadqiq etilgan. Ekologik xarajatlar resurslardan foydalanish, chiqindilar, emissiyalarni nazorat qilish, tozalash, utilizatsiya, tiklash va ekologik majburiyatlarni bajarish bilan bog‘liq kompleks iqtisodiy resurslar sifatida yoritilgan. Environmental Management Accounting (EMA) va Material Flow Cost Accounting (MFCA) konsepsiyalari asosida monetar va fizik axborotni integratsiyalash zarurligi asoslangan. Shuningdek, ekologik xarajatlarning mahsulot tannarxi, ishlab chiqarish va davr xarajatlari hamda aktiv va majburiyatlar bilan bog‘liqligi tahlil qilingan. O‘zbekiston qonunchiligi va ekologik rag‘batlantirish mexanizmlari asosida ekologik xarajatlarning analitik hisobini takomillashtirish bo‘yicha takliflar ishlab chiqilgan.Kalit soʻzlar
ekologik xarajatlar, ekologik boshqaruv hisobi, buxgalteriya hisobi, EMA, MFCA, ekologik to‘lovlar, chiqindilar, tannarx, ekologik samaradorlikFoydalanilgan adabiyotlar roʻyxati
O‘zbekiston Respublikasi “Tabiatni muhofaza qilish to‘g‘risida”gi Qonunш, 754-XIIson, 1992-yil 9-dekabr, amaldagi tahrir. https://lex.uz/ru/docs/-107115
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 28-fevraldagi “Sanoat korxonalarining atrof-muhitga salbiy taʼsirini kamaytirish harakatlarini ragʻbatlantirish chora - tadbirlari toʻgʻrisida”gi 85-son qarori. https://lex.uz/uz/docs/-8068163.
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 30-dekabrdagi “Oʻzbekiston Respublikasi hududida chiqindilar, ayrim turdagi xavfli mahsulot va kimyoviy moddalar muomalasi bilan bogʻliq nazoratni yanada takomillashtirish chora -tadbirlari toʻgʻrisida”gi 916-son qarori. https://lex.uz/docs/-7308091.
Birlashgan Millatlar Tashkilotining Iqtisodiy va ijtimoiy masalalar departamenti (UN DESA- United Nations Department of Economic and Social Affairs ).
Buxgalterlarning xalqaro federatsiyasi (IFAC- International Federation of Accountants). https://www.ifac.org/node
International Organization for Standardization (ISO). (2011). ISO 14051:2011 Environmental management - Material flow cost accounting - General framework. Geneva: ISO. Standart 2025-yilda qayta ko‘rib chiqilib, amaldagi holatda tasdiqlangan.
IFRS Foundation. IAS 2 Inventories. International Financial Reporting Standards Foundation. https://www.ifrs.org/issued-standards/list-of-standards/ias-2-inventories/
IFAC. Extending Environmental Cost Accounting to the Supply Chain. IFAC Knowledge Gateway. Material Flow Cost Accounting and environmental cost management. IFAC - Environmental Cost Accounting and MFCA. https://www.ifac.org/knowledgegateway/discussion/extending-environmental-cost-accounting-supply-chain EʼLON !!! Oʻzbekiston Respublikasi OAK Rayosatining qarori bilan “Moliya” ilmiy jurnali iqtisodiyot fanlari boʻyicha falsafa doktori (PhD) va fan doktori (DSc) ilmiy darajasiga talabgorlarning dissertatsiyalari yuzasidan asosiy ilmiy natijalarini chop etish uchun tavsiya etilgan ilmiy nashrlar roʻyxatiga kiritilgan va jurnal iqtisodiy ilmiy nashr boʻlib, bosma holatda bir yilda 6-marta chop etilib, jurnalning har sonida ilmiy ishlanmalar iqtisodiy fanlar boʻyicha ilmiy tadqiqot yoʻnalishlariga mos holda oʻzbek, rus, ingliz tillarida maqolalar chop etib kelindi. Bugungi kunda raqamli iqtisodiyot va elektron axborotlar almashinuv davrida ilmiy jurnallarning ham faoliyati raqamlashtirilmoqda. Shu boisdan, ilmiy jurnalni yaqin istiqbolda Xalqaro jurnallar bazasi safidan joy olishini, chop etiladigan maqolalarga qoʻyiladigan talablarni IMRAD usuli asosida ishlab chiqilishi, xalqaro bazalarda identifikatsiyalanishini eʼtiborga olib, Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti kengashi majlisining 5-sonli bayonnomasiga asosan “Moliya” ilmiy jurnalini elektron shaklga oʻzgartirildi va 2025-yil yanvar oyidan boshlab iqtisodiy fanlar boʻyicha ilmiy tadqiqot yoʻnalishlariga mos holda oʻzbek, rus, ingliz tillarida maqolalar elektron chop etiladi. ☎️Murojaat uchun @moliya2025 telegram sahifasi yoki +998950746000, +998914536467 telefon raqamlariga bog'lanishingiz mumkin. Jurnalning har bir soni https://moliya.tsue.uz sayti orqali elektron nashr etiladi. Ehtirom bilan, Moliya ilmiy jurnali tahririyati. https://t.me/moliya2025 ✔️https://moliya.tsue.uz
Yuklab olishlar
Nashr etilgan
Qanday iqtibos keltirish kerak
Son
Boʻlim
Litsenziya
Mualliflik huquqi (c) 2026 Muzaffar Muxammadsolixovich Muxammadjanov
Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 International litsenziyasi asosida tarqatiladi.