KONSOLIDATSIYALASHGAN MOLIYAVIY HISOBOTDA UMUMIY NAZORAT OSTIDAGI BIZNES BIRLASHISHLARINI HISOBGA OLISH: YANGIDAN TASHKIL ETILGAN BOSH KORXONA (NEWCO)LAR BO‘YICHA AMALIY YONDASHUVLAR
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.23018654Annotatsiya
Maqolada umumiy nazorat ostidagi biznes birlashishlarini, ayniqsa yangi tashkil etilgan bosh korxona (keyingi o‘rinlarda — «NewCo») ishtirokidagi qayta tashkil etishlarni konsolidatsiyalashgan moliyaviy hisobotda aks ettirish masalalari tadqiq etilgan. MHXS (IFRS) 3ning qo‘llanish doirasi va MHXS (IAS) 8 bo‘yicha hisob siyosatini ishlab chiqish ierarxiyasi asosida operatsiyalarni tasniflashning besh bosqichli algoritmi taklif qilingan. Hisobning avvalgi balans qiymatlari va xarid usullari qiyoslanib, hisob qiymatlari manbai, kapitaldagi farq, taqqoslama axborot va hujjatlashtirish tartibi yoritilgan. NewConing bitimlarda yuridik jihatdan xaridor bo‘lishi uni buxgalteriya hisobi nuqtayi nazaridan avtomatik ravishda xaridorga aylantirmasligi hamda tanlangan yondashuv operatsiyaning iqtisodiy mazmuni bilan asoslanishi lozimligi xulosa qilingan.Kalit soʻzlar
umumiy nazorat, biznes birlashishi, NewCo, a vvalgi balans qiymati usuli, xarid usuli, kapitalni qayta tashkil etish, qayta tashkil etish rezervi, gudvill, konsolidatsiyalashgan moliyaviy hisobot, MHXS (IFRS) 3, MHXS (IAS) 8Foydalanilgan adabiyotlar roʻyxati
IFRS Foundation. IAS 8 Accounting Policies, Changes in Accounting Estimates and Errors. Issued Standards, 2025. URL: https://www.ifrs.org/issued-standards/list-of-standards/ias-8- basis-of-preparation-of-financial-statements/ (murojaat sanasi: 04.08.2026).
IFRS Foundation. IFRS 10 Consolidated Financial Statements. Issued Standards, 2025. URL: https://www.ifrs.org/issued-standards/list-of-standards/ifrs-10-consolidated-financialstatements/ (murojaat sanasi: 04.08.2026).
IFRS Foundation. Conceptual Framework for Financial Reporting. London, 2018. URL: https://www.ifrs.org/issued-standards/list-of-standards/conceptual-framework/ (murojaat sanasi: 04.08.2026).
IFRS Foundation. IAS 32 Financial Instruments: Presentation. Issued Standards, 2025. URL: https://www.ifrs.org/issued-standards/list-of-standards/ias-32-financial-instrumentspresentation/ (murojaat sanasi: 04.08.2026).
IFRS Foundation. IAS 24 Related Party Disclosures. Issued Standards, 2025. URL: (murojaat sanasi: 04.08.2026).
IASB. Discussion Paper DP/2020/2 Business Combinations under Common Control. IFRS Foundation, London, 2020. URL: https://www.ifrs.org/content/dam/ifrs/project/businesscombinations-under-common-control/discussion-paper-bcucc-november-2020.pdf.
IASB. Project Summary: Business Combinations under Common Control. IFRS Foundation, April 2024. URL: https://www.ifrs.org/content/dam/ifrs/project/business-combinationsunder-common-control/project-summary-bcucc.pdf.
Rave, C. (2022). Business Combinations under Common Control: Practice, Determinants, and Earnings Quality. Berlin: Peter Lang, 2022. DOI: 10.3726/b19704. https://doi.org/10.3726/b19704
Tan, P. H., Lim, C. Y., & Zhang, T. C. (2021). Business Combinations under Common Control. Parts 1 –2. ISCA Journal, 2021. URL: https://ink.library.smu.edu.sg/soa_research/1933/. https://ink.library.smu.edu.sg/soa_research/1933/.
Seah-Tan, S. (2021). Business Combinations under Common Control: A Controlling Entity Cost Approach. Australian Accounting Review, 2021, 31(4), 328–331. DOI: 10.1111/auar.12354. 10.1111/auar.12354. https://doi.org/10.1111/auar.12354
Bellandi, F. (2021). Business Combinations under Common Control: The Gain/Loss Group Perspective. International Journal of Business and Management, 2021, 16(11), 59–76. DOI: 10.5539/ijbm.v16n11p59. 10.5539/ijbm.v16n11p59. https://doi.org/10.5539/ijbm.v16n11p59
Oliveira, A. A., & Rodrigues, J. M. (2020). Critérios Contábeis acerca das Operações de Business Combination Under Common Control segundo o DP/2020/2 do IASB. Revista de Contabilidade da UFBA, 2023, 17(1). DOI: 10.9771/rcufba.v17i1.53857. https://doi.org/10.9771/rcufba.v17i1.53857
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 24-fevraldagi PQ-4611-son «Moliyaviy hisobotning xalqaro standartlariga o‘tish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida»gi qarori. URL: https://lex.uz/docs/4746047.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 15-sentabrdagi PQ-282-son «Moliyaviy hisob tizimini xalqaro talab va standartlarga muvofiq takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi qarori. URL: https://lex.uz/Pages/GetPdf.aspxAfile=LexUz_7967227.pdf. EʼLON !!! Oʻzbekiston Respublikasi OAK Rayosatining qarori bilan “Moliya” ilmiy jurnali iqtisodiyot fanlari boʻyicha falsafa doktori (PhD) va fan doktori (DSc) ilmiy darajasiga talabgorlarning dissertatsiyalari yuzasidan asosiy ilmiy natijalarini chop etish uchun tavsiya etilgan ilmiy nashrlar roʻyxatiga kiritilgan va jurnal iqtisodiy ilmiy nashr boʻlib, bosma holatda bir yilda 6-marta chop etilib, jurnalning har sonida ilmiy ishlanmalar iqtisodiy fanlar boʻyicha ilmiy tadqiqot yoʻnalishlariga mos holda oʻzbek, rus, ingliz tillarida maqolalar chop etib kelindi. Bugungi kunda raqamli iqtisodiyot va elektron axborotlar almashinuv davrida ilmiy jurnallarning ham faoliyati raqamlashtirilmoqda. Shu boisdan, ilmiy jurnalni yaqin istiqbolda Xalqaro jurnallar bazasi safidan joy olishini, chop etiladigan maqolalarga qoʻyiladigan talablarni IMRAD usuli asosida ishlab chiqilishi, xalqaro bazalarda identifikatsiyalanishini eʼtiborga olib, Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti kengashi majlisining 5-sonli bayonnomasiga asosan “Moliya” ilmiy jurnalini elektron shaklga oʻzgartirildi va 2025-yil yanvar oyidan boshlab iqtisodiy fanlar boʻyicha ilmiy tadqiqot yoʻnalishlariga mos holda oʻzbek, rus, ingliz tillarida maqolalar elektron chop etiladi. ☎️Murojaat uchun @moliya2025 telegram sahifasi yoki +998950746000, +998914536467 telefon raqamlariga bog'lanishingiz mumkin. Jurnalning har bir soni https://moliya.tsue.uz sayti orqali elektron nashr etiladi. Ehtirom bilan, Moliya ilmiy jurnali tahririyati. https://t.me/moliya2025 ✔️https://moliya.tsue.uz
Yuklab olishlar
Nashr etilgan
Qanday iqtibos keltirish kerak
Son
Boʻlim
Litsenziya
Mualliflik huquqi (c) 2026 Xo‘jabekov Begbutaevich Nizomiddin
Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 International litsenziyasi asosida tarqatiladi.