YASHIL IQTISODIY O‘SISHNI BAHOLASHDA IQTISODIY TAHLILNI RAQAMLASHTIRISH VA EKONOMETRIK MODELLASH: O‘ZBEKISTON SHAROITIDA EKOLOGIK KUZNETS EGRILIGI TAHLILI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.23979489Annotatsiya
Ushbu maqolada O‘zbekistonda yashil iqtisodiy o‘sishni ta’minlashda iqtisodiy tahlilni raqamlashtirishning o‘rni hamda barqarorlik hisobdorligini joriy etish muammolari tadqiq etilgan. Tadqiqot metodologiyasi Ekologik Kuznets Egriligi (EKC) gipotezasiga tayangan holda vaqtli qatorlarni ekonometrik modellashga asoslandi. Tahlilda aholi jon boshiga CO₂ emissiyasi, YaIM, uning kvadrati, qayta tiklanuvchi energiya ulushi, internet penetratsiyasi va AKT sektori ko‘rsatkichlaridan foydalanildi. Chiziqli, markazlashtirilgan log-chiziqli hamda ko‘p omilli OLS regressiya modellari orqali O‘zbekiston iqtisodiyotida EKC traektoriyasining dastlabki belgilari shakllanayotgani, shuningdek, raqamlashtirish va yashil energiya emissiya intensivligini pasaytirishning eng samarali omillari ekanligi ilmiy asoslandi. Tadqiqot yakunida IFRS S1/S2 standartlarini integratsiyalash, yashil tannarx hisobi va avtomatlashgan ESG platformalarini joriy etish bo‘yicha amaliy takliflar berildi.Kalit soʻzlar
yashil iqtisodiyot, Ekologik Kuznets Egriligi, raqamlashtirish, CO₂ emissiyasi, qayta tiklanuvchi energiya, IFRS S1/S2, barqarorlik hisobdorligi, ekonometrik modellash, AKT sektoriFoydalanilgan adabiyotlar roʻyxati
Kuznets, S. (1955). Economic Growth and Income Inequality. American Economic Review, 45(1), 1–28.
Grossman, G. M., & Krueger, A. B. (1995). Economic Growth and the Environment. Quarterly Journal of Economics, 110(2), 353–377.
Stern, D. I. (2004). The Rise and Fall of the Environmental Kuznets Curve. World Development, 32(8), 1419–1439.
Shahbaz, M., Sharma, R., Sinha, A., & Jiao, Z. (2021). Analyzing the role of digitalization in achieving environmental sustainability: Evidence from OECD countries. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 138, 110537.
Haseeb, A., Xia, E., Baloch, M. A., & Abbas, K. (2019). Financial development, globalization, and CO₂ emission in the presence of EKC: evidence from BRICS countries. Environmental Science and Pollution Research, 26(21), 21283– 21296.
Schaltegger, S., & Burritt, R. L. (2000). Contemporary Environmental Accounting: Issues, Concepts and Practice. Greenleaf Publishing, Sheffield, UK, 88–114.
Jahon Banki Ochiq Ma’lumotlar Bazasi (World Bank Open Data - WDI). (2024). World Development Indicators: CO₂ emissions per capita & GDP per capita. URL: https://data.worldbank.org/ (Olingan: 11.08.2026).
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Statistika agentligi. (2024). Rasmiy statistika ko‘rsatkichlari: Aholi jon boshiga YaIM va AKT sektori. URL: https://stat.uz/ (Olingan: 11.08.2026).
BMTning O‘zbekistondagi vakolatxonasi portali. (2024). O‘zbekistonning Barqaror Rivojlanish Maqsadlari (SDG) ko‘rsatkichlari. URL: https://uzbekistan.un.org/ (Olingan: 11.08.2026).
Worldometers. (2024). Uzbekistan CO₂ Emissions Dynamics and Fossil Fuel Consumption. URL: https://www. worldometers.info/co2-emissions/uzbekistan-co2-emissions/ (Olingan: 11.08.2026). kamolovaf.k@gmail.com “O‘ZBEKISTON-2030” STRATEGIYASI: GLOBAL VA MILLIY IQTISODIYOT TRENDLARI” FORUMI “MOLIYA” Ilmiy elektron jurnal (2-maxsus son)
Yuklab olishlar
Nashr etilgan
Qanday iqtibos keltirish kerak
Son
Boʻlim
Litsenziya
Mualliflik huquqi (c) 2026 Yusuf Ahmad o‘g‘li Xaitboyev
Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 International litsenziyasi asosida tarqatiladi.