GLOBALLASHUV SHAROITIDA XORIJIY INVESTITSIYALARNI JALB QILISH STRATEGIYASINING TRANSFORMATSIYASI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.23835050Annotatsiya
Maqolada globallashuv sharoitida O‘zbekistonda xorijiy investitsiyalarni jalb qilish strategiyasining transformatsiyasi tadqiq etilgan bo‘lib, rasmiy statistik ma’lumotlar asosida to‘qqiz yillik (2017–2025-yillar) davr tahlil qilingan. Tadqiqotlar natijasi shuni ko‘rsatadiki, asosiy kapitalga investitsiyalar hajmi 72,2 trln so‘mdan 603,6 trln so‘mga oshgan, ularning tarkibida chet el investitsiyalari va kreditlarining ulushi 23,8 foizdan 71,9 foizga ko‘tarilgan, o‘zlashtirilgan chet el investitsiyalari va kreditlari hajmi joriy narxlarda 25 baravar ko‘payib, 434 trln so‘mga yetgan. Rasmiy baholarga ko‘ra, 2025-yilda jalb qilingan xorijiy investitsiyalar hajmi 43,1 mlrd dollarni tashkil etgan. Investitsiya strategiyasi transformatsiyasining uch bosqichi ajratilgan va uning kapitalni miqdoriy jalb qilishdan sifatli investitsiyalar strategiyasiga o‘tish modeli taklif etilgan.Kalit soʻzlar
xorijiy investitsiyalar, to‘g‘ridan-to‘g‘ri xorijiy investitsiyalar, investitsiya strategiyasi, globallashuv, asosiy kapitalga investitsiyalar, moliyalashtirish manbalari, eklektik paradigma, investitsiyalar sifatiFoydalanilgan adabiyotlar roʻyxati
O‘zbekiston Respublikasining 2019-yil 25-dekabrdagi “Investitsiyalar va investitsiya faoliyati to‘g‘risida”gi O‘RQ- 598-son Qonuni. – Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, https://lex.uz/ru/docs/-4664142
O‘zbekiston Respublikasining 2019-yil 10-maydagi “Davlat-xususiy sheriklik to‘g‘risida”gi O‘RQ-537-son Qonuni. – Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, https://lex.uz/docs/-4329270
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-dekabrdagi “O‘zbekiston Respublikasining 2023–2025-yillarga mo‘ljallangan investitsiya dasturini amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-459-son qarori. – Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, https://lex.uz/uz/docs/-6329448
Hymer S., H. (1976). The International Operations of National Firms: A Study of Direct Foreign Investment. MIT Press.
Vernon, R. (1966). International Investment and International Trade in the Product Cycle. The Quarterly Journal of Economics, 80(2), 190–207. https://doi.org/10.2307/1880689
Dunning J., H. (1988). The Eclectic Paradigm of International Production: A Restatement and Some Possible Extensions. Journal of International Business Studies, 19(1), 1–31. https://doi.org/10.1057/palgrave.jibs.8490372
Borensztein, E. (1998). De Gregorio J., Lee J.-W. How Does Foreign Direct Investment Affect Economic Growth?. Journal of International Economics, 45(1), 115–135. https://doi.org/10.1016/S0022-1996(97)00033-0
Alfaro, L., Chanda, A., Kalemli-Ozcan, S., & Sayek, S. (2004). FDI and Economic Growth: The Role of Local Financial Markets. Journal of International Economics, 64(1), 89–112. https://doi.org/10.1016/S0022-1996(03)00081-3
Javorcik B., S. (2004). Does Foreign Direct Investment Increase the Productivity of Domestic Firms? In Search of Spillovers through Backward Linkages. The American Economic Review, 94(3), 605–627. https://doi.org/10.1257/0002828041464605
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Statistika agentligi. Asosiy kapitalga investitsiyalar hajmi va uning o‘sish sur’ati. URL: https://api.siat.stat.uz/media/uploads/sdmx/sdmx_data_1326.pdf; https://api.siat.stat.uz/media/ uploads/sdmx/sdmx_data_406.pdf
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Statistika agentligi. Asosiy kapitalga investitsiyalarning moliyalashtirish manbalari bo‘yicha tarkibi. URL: https://api.siat.stat.uz/media/uploads/sdmx/sdmx_data_1336.pdf
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Statistika agentligi. Asosiy kapitalga o‘zlashtirilgan investitsiyalarning YaIMdagi ulushi. URL: https://api.siat.stat.uz/media/uploads/sdmx/sdmx_data_1340.pdf
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Statistika agentligi. O‘zbekiston Respublikasining ijtimoiy-iqtisodiy holati (2025-yil yanvar–dekabr). URL: https://stat.uz/img/news/talil-2025-jil-yanvar-dekabr-lotin-_p29731.pdf
Mirziyoyev Sh., M. (2020). O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning Oliy Majlisga Murojaatnomasi. https://president.
Mirziyoyev Sh., M. (2022). O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning Oliy Majlis va O‘zbekiston xalqiga Murojaatnomasi. https://president.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining rasmiy portali. Prezident mamlakatimiz investitsiya siyosati va xorijiy sheriklar bilan hamkorlikning ustuvor yo‘nalishlarini belgilab berdi. – 2024-yil 2-may. URL: https://president.uz/oz/lists/view/7195
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining rasmiy portali. Taqdiri mushtarak xalqning Mustaqillik shodiyonasi. – 2025-yil 29-avgust. URL: https://president.uz/oz/lists/view/8441
Mirziyoyev Sh., M. (2025). O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning Oliy Majlis va O‘zbekiston xalqiga Murojaatnomasi. https://president.
Mirziyoyev Sh., M. (2026). O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning beshinchi Toshkent xalqaro investitsiya forumidagi nutqi. https://president.
Narzullayeva X., A. (2026). O‘zbekiston iqtisodiyotiga xorijiy investitsiya va kreditlarni jalb qilish va moliyalashtirish. Moliyaviy texnologiyalar, 5(2). https://doi.org/10.5281/zenodo.19865212
Abduraxmonov A., N. (2025). O‘zbekistonda asosiy kapitalga investitsiyalarning moliyalashtirish manbalari tahlili: hududiy va tarkibiy yondashuv. Raqamli iqtisodiyot, (11). https://doi.org/10.5281/zenodo.21533367
World Bank. World Development Indicators: Foreign direct investment, net inflows (BoP, current US$) – Uzbekistan. URL: https://data.worldbank.org/indicator/BX.KLT.DINV.CD.WD?locations=UZ
UNCTAD. Global Investment Trends Monitor, No. 50. – Geneva: United Nations, January 2026. URL: https://unctad. org/system/files/official-document/diaeiainf2026d1_en.pdf kamolovaf.k@gmail.com “O‘ZBEKISTON-2030” STRATEGIYASI: GLOBAL VA MILLIY IQTISODIYOT TRENDLARI” FORUMI “MOLIYA” Ilmiy elektron jurnal (2-maxsus son)
Yuklab olishlar
Nashr etilgan
Qanday iqtibos keltirish kerak
Son
Boʻlim
Litsenziya
Mualliflik huquqi (c) 2026 Jamshid Abduxakimovich Xodjayev
Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 International litsenziyasi asosida tarqatiladi.