O‘ZBEKISTONNING JSTGA QO‘SHILISHINING IQTISODIY OQIBATLARI: IMKONIYATLAR VA POTENSIAL XATARLAR

Mualliflar

  • Kamolxon Akmaljon o‘g‘li Abdullaxo‘jayev Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti magistranti

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.23834939

Annotatsiya

Mazkur maqolada O‘zbekistonning Jahon Savdo Tashkilotiga (JST) qo‘shilishining iqtisodiy oqibatlari savdo liberallashuvi, eksport-import dinamikasi, ishlab chiqarish tarmoqlarining raqobatbardoshligi, investitsiyalar, xizmatlar sektori, mehnat bozori va institutsional islohotlar nuqtayi nazaridan kompleks tahlil qilinadi. Tadqiqotda O‘zbekiston bo‘yicha mavjud hisoblashga asoslangan umumiy muvozanat (CGE) modellari, Markaziy Osiyo mamlakatlariga oid empirik va ssenariy tahlillari, JSTga qo‘shilishning iqtisodiy o‘sishga ta’sirini baholovchi tadqiqotlar hamda Jahon banki, JST va O‘zbekiston Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlari umumlashtirilgan. Natijalar JSTga a’zolikning iqtisodiy samarasi faqat boj stavkalarining pasayishiga emas, balki xizmatlar savdosini liberallashtirish, savdo xarajatlarini kamaytirish, raqobat muhitini yaxshilash, xorijiy investitsiyalarni jalb etish va ichki institutlarni xalqaro qoidalarga moslashtirish darajasiga ham bog‘liqligini ko‘rsatadi. Mavjud CGE hisob-kitoblariga ko‘ra, import bojlari 20, 50 va 80 foizga qisqartiriladigan ssenariylarda real YAIM mos ravishda 0,2; 0,3 va 0,4 foizga oshishi mumkin. Jahon bankining kengroq islohotlar ssenariysida esa JST integratsiyasining YAIMga ta’siri 10 foizdan ortishi, investitsiya omili hisobga olinganda 17 foizgacha yetishi mumkinligi baholangan. Shu bois JSTga a’zolikni ishlab chiqarish unumdorligi, eksport diversifikatsiyasi, xizmatlar va xususiy investitsiyalarni rivojlantirishga xizmat qiluvchi institutsional platforma sifatida shakllantirish muhim ahamiyat kasb etadi.

Kalit soʻzlar

Jahon Savdo Tashkiloti, JSTga qo‘shilish, savdo liberallashuvi, boj tariflari, eksport, import, CGE modeli, iqtisodiy o‘sish, raqobatbardoshlik, xorijiy investitsiyalar, xizmatlar savdosi, O‘zbekiston

Foydalanilgan adabiyotlar roʻyxati

Azimjonov, M. M. The Impact of WTO Accession on Uzbekistan’s Trade Policy: In the Case of Kazakhstan / M. M. Azimjonov. (2025). Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot, 3(4), 7–15. https://doi.org/10.5281/zenodo.16686908

Bobomurodova, M. R. The Impact of Uzbekistan’s Accession to the World Trade Organization on National Economic Security / M. R. Bobomurodova. (2025). Journal of Effective Learning and Sustainable Innovation, 3(6), 1099–1107.

Brotto, A. Committing to Grow: The Full Impact of WTO Accessions / A. Brotto, A. Jakubik, R. Piermartini, F. Silvy. – Washington, DC: International Monetary Fund, 2024. – 46 p. – (IMF Working Paper; No. 2024/207). – DOI: 10.5089/9798400289910.001. – URL: https://www.imf.org/en/Publications/WP/Issues/2024/09/27/committing-togrow-the-full-impact-of-wto-accessions-555696

Cheong, I. How Central Asia to Escape from Trade Isolation?: Policy Targeted Scenarios by CGE Modelling / I. Cheong, V. Turakulov. (2022). The World Economy, 45(8), 2622–2648. https://doi.org/10.1111/twec.13195

Movchan, V. The CGE Modelling of the Impact of Uzbekistan’s WTO Accession: The Change in Import Duties / V. Movchan, W. Walter. – Berlin: Berlin Economics, 2023. – Policy Study No. 01/2023. – 28 p. – URL: https://www. german-economic-team.com/wp-content/uploads/2023/02/GET_UZB_PS_01_2023_en-2.pdf

National Statistics Committee of the Republic of Uzbekistan. Uzbekistan’s Foreign Trade Turnover Exceeded $81 Billion in 2025 [Elektron resurs]. – 22 January 2026. – URL: https://stat.uz/en/press-center/news-of-committee/66432- 2025-jilda-zbekistonning-

Toshpulatova, M. Macroeconomic Impact of International Trade Agreements on Uzbekistan’s Economy / M. Toshpulatova. (2024). Economics and Innovative Technologies, 12(2), 334–339. https://doi.org/10.55439/EIT/

Toshpulatova, M. Uzbekistan’s Foreign Trade Strategy: Economic Analysis of WTO and EAEU Directions / M. Toshpulatova. (2025). Economics, Finance and Management Review, (4), 33–44. https://doi.org/10.36690/2674-

World Bank. Uzbekistan Country Economic Memorandum: Fostering Private Sector-Led Growth and Global Integration. – Washington, DC: World Bank, 2024. – URL: https://documents1.worldbank.org/curated/en/099050625064539607/ pdf/P180243-48550e68-358a-4e35-bef7-236138d3d28e.pdf

World Bank. Uzbekistan. (2026). Macro Poverty Outlook: Europe and Central Asia.

World Trade Organization. Uzbekistan Reaffirms 2026 WTO Accession Goal, Thanks Members for Continuing Engagement [Elektron resurs]. – 27 July 2026. – URL: https://www.wto.org/english/news_e/news26_e/ acc_27jul26_470_e.htm kamolovaf.k@gmail.com “O‘ZBEKISTON-2030” STRATEGIYASI: GLOBAL VA MILLIY IQTISODIYOT TRENDLARI” FORUMI “MOLIYA” Ilmiy elektron jurnal (2-maxsus son)

Yuklab olishlar

Nashr etilgan

2026-10-29

Qanday iqtibos keltirish kerak

Abdullaxo‘jayev, K. A. o‘g‘li. (2026). O‘ZBEKISTONNING JSTGA QO‘SHILISHINING IQTISODIY OQIBATLARI: IMKONIYATLAR VA POTENSIAL XATARLAR. «MOLIYA» Ilmiy Jurnali, (Maxsus son), 458–464. https://doi.org/10.5281/zenodo.23834939

Son

Boʻlim

Maqolalar

DOI

Sahifalar

458-464

Iqtibos

Google Scholarda ochish
№ Maxsus son (2026)