O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASIDAGI SUG‘URTA TASHKILOTLARI BUXGALTERIYA HISOBINI BLOKCHEYN TEXNOLOGIYALARI ASOSIDA TAKOMILLASHTIRISH MASALALARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.23834757Annotatsiya
Hozirgi globallashuv va raqamli transformatsiya jarayonida O‘zbekistonda sug‘urta tashkilotlari va agroklasterlar faoliyatida buxgalteriya hisobining milliy standartlarini Moliyaviy hisobotning xalqaro standartlariga (MHXS, jumladan, IFRS 17 “Sug‘urta shartnomalari” va IAS 38 “Nomoddiy aktivlar”) muvofiqlashtirishda yuzaga kelayotgan muammolar va ularning yechimiga qaratilgan ilmiy-amaliy takliflar yoritilgan. Bunda sug‘urta shartnomalari va aktivlarini tan olish, balans qiymatini baholash, inson aralashuvi minimallashtirilgan holda sug‘urta hodisalarini baholash, “uchyoqlama yozuv” (Triple-entry) tizimi hamda blokcheyn va IoT (Buyumlar interneti) integratsiyasi asosida sug‘urta tovonlari va agroklaster aktivlarini qayta baholash modeli taklif etilgan. Shuningdek, blokcheyn texnologiyasini joriy etishning operativ tushumlar, jami aktivlar, sug‘urta mukofotlari va investorlar ishonchiga ta’sirini korrelyatsion va OLS regressiya tahlili usullari yordamida baholash bo‘yicha amaliy tavsiyalar shakllantirilgan.Kalit soʻzlar
sug‘urta tashkilotlari, agroklaster, blokcheyn, smart-kontrakt, uchyoqlama yozuv, MHXS, IFRS 17, IoT, sug‘urta tovoni, haqqoniy qiymat, korrelyatsiya, regressiya, shaffoflikFoydalanilgan adabiyotlar roʻyxati
IFRS Foundation. Why global accounting standards? [Elektron resurs]. – URL: https://www.ifrs.org/use-around-theworld/why-global-accounting-standards/ (murojaat sanasi: 08.09.2026).
Karadag, B., Zaim, A. H., & Akbulut, A. (2024). Blockchain in Finance: A Systematic Literature Review. Journal of Business Economics and Finance, 13(2). https://doi.org/10.17261/Pressacademia.2024.1945
Chang, S. E., Luo, H. L., & Chen, Y. C. (2020). Blockchain-Enabled Trade Finance Innovation: A Potential Paradigm Shift on Using Letter of Credit. Sustainability, 12(1). https://doi.org/10.3390/su12010188
Morini, M. (2017). From “Blockchain Hype” to a Real Business Case for Financial Markets. Journal of Financial Transformation, 45, 30–40. https://doi.org/10.2139/ssrn.2760184
Amsyar, I., Christopher, E., Dithi, A., Khan, A. N., & Maulana, S. (2020). The Challenge of Cryptocurrency in the Era of the Digital Revolution: A Review of Systematic Literature. Aptisi Transactions on Technopreneurship, 2(2), 153–159. https://doi.org/10.34306/att.v2i2.96
Abduraimova, M. A. (2024). Sug‘urta tashkilotlarida buxgalteriya hisobini tashkil qilish asoslari. Scientific Journal of Actuarial Finance and Accounting, 4(2). https://doi.org/10.55439/AFA/vol4_iss02/112
Abduvaxidov, F. T., Qo‘ziyev, I. N., & Dadabayev, Sh. X. (2021). Buxgalteriya hisobi: darslik. Iqtisod-Moliya.
Xasanov, B. A., Xashimov, A. A., Muxametov, A. B., & Abduvohidov, A. A. (2021). Buxgalteriya hisobi: darslik. Iqtisodiyot dunyosi.
Ergasheva, Sh. T., & Xasanova, R. B. (2017). Chet mamlakatlarda buxgalteriya hisobi: monografiya. Fan va texnologiya.
Grigg, I. (2024). Triple Entry Accounting. Journal of Risk and Financial Management, 17(2). https://doi.org/10.3390/jrfm17020076
Swan, M. (2015). Blockchain: Blueprint for a New Economy. O‘Reilly Media.
Yli-Huumo, J., Ko, D., Choi, S., Park, S., Smolander, K., & Where, Is. (2016). the Current Research on Blockchain Technology? – A Systematic Review. PLOS ONE, 11(10). https://doi.org/10.1371/journal.pone.0163477
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktabrdagi PF-6079-son “Raqamli O‘zbekiston — 2030” strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Farmoni [Elektron resurs]. – Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. – URL: https://lex.uz/docs/-5030957 (murojaat sanasi: 08.09.2026).
O‘zbekiston Respublikasining “Sug‘urta faoliyati to‘g‘risida”gi Qonuni, 2021-yil 23-noyabr, O‘RQ-730-son [Elektron resurs]. – Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. – URL: https://lex.uz/docs/-5739117 (murojaat sanasi: 08.09.2026). kamolovaf.k@gmail.com “O‘ZBEKISTON-2030” STRATEGIYASI: GLOBAL VA MILLIY IQTISODIYOT TRENDLARI” FORUMI “MOLIYA” Ilmiy elektron jurnal (2-maxsus son)
Yuklab olishlar
Nashr etilgan
Qanday iqtibos keltirish kerak
Son
Boʻlim
Litsenziya
Mualliflik huquqi (c) 2026 Muxammadisxoq O‘tkirbek o‘g‘li O‘smonjonov
Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 International litsenziyasi asosida tarqatiladi.