O‘ZBEKISTONDA DAVLAT MOLIYAVIY NAZORATI TIZIMINI RAQAMLI TRANSFORMATSIYALASH ORQALI UNING NATIJADORLIGINI OSHIRISH ISTIQBOLLARI (FARG‘ONA VILOYATI EMPIRIK MA’LUMOTLARI MISOLIDA)
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.23834685Annotatsiya
Mazkur tadqiqotda Farg‘ona viloyatining 2025-yilgi mahalliy budjeti ijrosiga oid empirik ma’lumotlar asosida O‘zbekistonda budjet tashkilotlarining moliyaviy nazorati tizimidagi strukturaviy muammolar miqdoriy baholangan hamda ularni bartaraf etishning raqamli mexanizmlari ishlab chiqilgan. Tahlillarga ko‘ra, 2015–2025-yillarda respublika budjeti xarajatlari 8,7 baravarga ortib (51,3 trln so‘mdan 447,8 trln so‘mga), nazorat organlari xodimlari shtati 30 foizdan ziyodga qisqargan bir sharoitda Hisob palatasi tomonidan 2025-yilda 7 714,1 mlrd so‘mlik moliyaviy nomuvofiqliklar qayd etilgan. Farg‘ona viloyati kesimidagi tahlil shuni ko‘rsatadiki, kommunal xarajatlar, hisobvaraq-fakturalar integratsiyasi, JSHODS va ijtimoiy soliq, musodara qilingan mulklar hamda mahalliy budjet qarorlari nazorati yo‘nalishidagi uzilishlar UzASBO-2 tizimidagi ma’lumotlar integratsiyasining yetarli darajada rivojlanmagani bilan bog‘liq bo‘lib, bir yil davomida 497 mlrd so‘mdan ortiq moliyaviy yo‘qotishlar bilan bog‘liq holatlarni yuzaga keltirgan. Ilg‘or xalqaro tajriba (dBrain+, CHORUS, GovERP) va milliy qonunchilikni tahlil qilish asosida mavjud muammolarni bartaraf etishga qaratilgan besh modulli raqamli integratsiya modeli taklif etiladi.Kalit soʻzlar
davlat moliyaviy nazorati, UzASBO-2, raqamli integratsiya, budjet xarajatlari, ichki audit, sun’iy intellekt, JSHODSni avtomatlashtirish, E-Kengash, DMBAT, Farg‘ona viloyatiFoydalanilgan adabiyotlar roʻyxati
O‘zbekiston Respublikasi. 2025-yil uchun O‘zbekiston Respublikasining Davlat budjeti to‘g‘risida: O‘zbekiston Respublikasining 2024-yil 24-dekabrdagi O‘RQ-1011-son Qonuni. (2026). O‘zbekiston Respublikasi Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. 2022–2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida: O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi PF-60-son Farmoni. (2026). O‘zbekiston Respublikasi Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. Davlat moliyaviy nazorati tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida: O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 27-avgustdagi PF-6300-son Farmoni. (2026). O‘zbekiston Respublikasi Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. Ta’lim va tibbiyot muassasalarini moliyalashtirish mexanizmini hamda davlat moliyaviy nazorati tizimini yanada takomillashtirish to‘g‘risida: O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 21-avgustdagi PQ-3231-son Qarori. (2026). O‘zbekiston Respublikasi Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. O‘zbekiston Respublikasi Davlat budjeti xarajatlarining samaradorligini yanada oshirish va davlat moliyaviy nazorati organlari faoliyatini takomillashtirish to‘g‘risida: O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 14-fevraldagi PQ-128-son Qarori. (2026). O‘zbekiston Respublikasi Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. Davlat auditi va moliyaviy nazorati faoliyatini yanada takomillashtirishga doir qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida: O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 18-dekabrdagi PF-252-son Farmoni. (2026). O‘zbekiston Respublikasi Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi.
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi. Davlat organlari va tashkilotlari ichki audit xizmatlarining xodimlari malakasini sertifikatlash va ularni uzluksiz kasbiy rivojlantirish tartibi to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash haqida: O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 28-apreldagi 209-son Qarori. (2026). O‘zbekiston Respublikasi Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi.
Doe, L., & Pattanayak, S. (2008). Financial Control in African Countries / L. Doe, S. Pattanayak. Public Financial Management Technical Guidance Note, (5).
Munteanu, V., & Zaharia D., L. (2014). Current Trends in Internal Audit / V. Munteanu, D. L. Zaharia. Procedia, 116, 2239–2242. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2014.01.551
de Koning, R. (2007). Public Internal Financial Control: A European Commission Initiative to Build New Structures of Public Internal Control in Applicant and Third-Party Countries / R. de Koning.
Самаруха В., И. (2018). Государственный финансовый контроль в Российской Федерации: учебное пособие / В. И. Самаруха, И. В. Деревцова. Изд-во БГУ.
Прокофьев С., Е. (2015). Новации в сфере государственного финансового контроля, осуществляемого Казначейством России / С. Е. Прокофьев. Финансы и кредит, (10), 2–11.
Vahobov A., V., & Malikov T., S. (2011). Moliya: darslik / A. V. Vahobov, T. S. Malikov. Noshir.
Jabborov A., A. (2024). Davlat moliyaviy nazorati tizimini takomillashtirish: monografiya / A. A. Jabborov. Chinor fayzi baland.
OECD. Governing with Artificial Intelligence: The State of Play and Way Forward in Core Government Functions. AI in Public Financial Management. — Paris: OECD Publishing, 2025. — 306 p. — DOI: 10.1787/795de142-en.
Agence pour l’Informatique Financière de l’État (AIFE). Rapport d’activité 2012 de l’AIFE: Le système d’information Chorus. — Paris: Ministère de l’Économie et des Finances, 2013. kamolovaf.k@gmail.com “O‘ZBEKISTON-2030” STRATEGIYASI: GLOBAL VA MILLIY IQTISODIYOT TRENDLARI” FORUMI “MOLIYA” Ilmiy elektron jurnal (2-maxsus son)
Yuklab olishlar
Nashr etilgan
Qanday iqtibos keltirish kerak
Son
Boʻlim
Litsenziya
Mualliflik huquqi (c) 2026 Jamshidbek Tilavoldi o‘g‘li Jaxbarov
Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 International litsenziyasi asosida tarqatiladi.