INNOVATSION EKOTIZIMNING TADBIRKORLIK SUBYEKTLARI RAQOBATBARDOSHLIGI VA IQTISODIY SAMARADORLIGIGA TA’SIRI

Mualliflar

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.23834287

Annotatsiya

Ushbu maqolada innovatsion ekotizimning tadbirkorlik subyektlari raqobatbardoshligi va iqtisodiy samaradorligiga ta’sirini izohlovchi nazariy asoslar tizimlashtirilgan. Tadqiqotda oltita konseptual yondashuv — Porterning klaster va raqobatbardosh ustunlik nazariyasi, Murning biznes-ekotizim nazariyasi, Adnerning innovatsion ekotizim (value blueprint) nazariyasi, Uch spiral modeli, Isenberg va Stamning tadbirkorlik ekotizimi nazariyasi hamda platforma ekotizimi nazariyasi — tahlil darajasi (firma, klaster yoki milliy/mintaqaviy tizim) va raqobatbardoshlikka ta’sir etuvchi asosiy mexanizm bo‘yicha tasniflangan. Konseptual tahlil StartupBlink Global Startup Ecosystem Index hamda IT Park Uzbekistan’ning 2023–2026-yillarga oid ma’lumotlari bilan asoslangan. Natijalar aglomeratsiya samaralari sezilarli bo‘lishi mumkinligini ko‘rsatadi: Markaziy Osiyo ikki yarim yil ichida 81 foizga o‘sib, dunyodagi eng tez rivojlanayotgan startap submintaqasiga aylangan, bu ko‘rsatkich Janubiy Osiyoda 27,5 foizni, Sharqiy Yevropada esa 13 foizni tashkil etgan. O‘zbekiston Global Startup Ecosystem Index reytingida 2023-yildagi 111-o‘rindan 2026-yilda 79-o‘ringa ko‘tarilgan va StartupBlink tomonidan “2026-yil davlati” sifatida e’tirof etilgan. Ushbu holat akselerator infratuzilmasi, soliq imtiyozlari hamda universitet–sanoat–davlat aloqalarini o‘z ichiga olgan muvofiqlashtirilgan ekotizimni rivojlantirish katta hajmdagi ITTKI budjetlarisiz ham tadbirkorlik raqobatbardoshligini kuchaytirishi mumkinligini ko‘rsatadi. Umuman, natijalar raqobatbardoshlik nafaqat alohida firmalarning innovatsion faolligi, balki ularni o‘rab turgan innovatsion ekotizimning rivojlanganligi va o‘zaro muvofiqligi bilan ham shakllanishini ko‘rsatadi.

Kalit soʻzlar

innovatsion ekotizim, tadbirkorlik raqobatbardoshligi, iqtisodiy samaradorlik, biznes-ekotizim, tadbirkorlik ekotizimi, Uch spiral, O‘zbekiston

Foydalanilgan adabiyotlar roʻyxati

Porter, M. E. The Competitive Advantage of Nations / M. E. Porter. — New York : Free Press, 1990. — 855 p.

Moore, J. F. Predators and Prey: A New Ecology of Competition / J. F. Moore. (1993). Harvard Business Review, 71(3), 75–86.

Adner, R. Match Your Innovation Strategy to Your Innovation Ecosystem / R. Adner. (2006). Harvard Business Review, 84(4), 98–107.

Adner, R. Value Creation in Innovation Ecosystems: How the Structure of Technological Interdependence Affects Firm Performance in New Technology Generations / R. Adner, R. Kapoor. (2010). Strategic Management Journal, 31(3), 306–333. https://doi.org/10.1002/smj.821

Etzkowitz, H. The Triple Helix — University–Industry–Government Relations: A Laboratory for Knowledge-Based Economic Development / H. Etzkowitz, L. Leydesdorff. (1995). EASST Review, 14(1), 14–19.

Isenberg, D. J. How to Start an Entrepreneurial Revolution / D. J. Isenberg. (2010). Harvard Business Review, 88(6), 40–50.

Stam, E. Entrepreneurial Ecosystems and Regional Policy: A Sympathetic Critique / E. Stam. (2015). European Planning Studies, 23(9), 1759–1769. https://doi.org/10.1080/09654313.2015.1061484

Gawer, A. Industry Platforms and Ecosystem Innovation / A. Gawer, M. A. Cusumano. (2014). Journal of Product Innovation Management, 31(3), 417–433. https://doi.org/10.1111/jpim.12105

StartupBlink. Global Startup Ecosystem Index 2026 [Elektron resurs]. — 2026. — URL: https://www.startupblink.com/ reports (murojaat sanasi: 05.09.2026).

StartupBlink. Global Startup Ecosystem Index 2025 [Elektron resurs]. — 2025. — URL: https://www.startupblink.com/ reports (murojaat sanasi: 05.09.2026).

IT Park Uzbekistan. Uzbekistan Enters the Global Top 100 in the Global Startup Ecosystem Index 2025 for the First Time [Elektron resurs]. — 20.05.2025. — URL: https://www.it-park.uz/en/itpark/news/uzbekistan-enters-the-globaltop-100-in-the-global-startup-ecosystem-index-2025-for-the-first-time (murojaat sanasi: 05.09.2026).

Haidar, A. Central Asia Emerges as World’s Fastest-Growing Startup Region / A. Haidar. (2026). The Astana Times [Elektron resurs].

Yuklab olishlar

Nashr etilgan

2026-10-29

Qanday iqtibos keltirish kerak

Kuziyeva, G. R. (2026). INNOVATSION EKOTIZIMNING TADBIRKORLIK SUBYEKTLARI RAQOBATBARDOSHLIGI VA IQTISODIY SAMARADORLIGIGA TA’SIRI. «MOLIYA» Ilmiy Jurnali, (Maxsus son), 268–273. https://doi.org/10.5281/zenodo.23834287

Son

Boʻlim

Maqolalar

DOI

Sahifalar

268-273

Iqtibos

Google Scholarda ochish
№ Maxsus son (2026)