BARQAROR RIVOJLANISH SHAROITIDA DAROMADLAR VA OZIQ-OVQAT XAVFSIZLIGI O‘RTASIDAGI O‘ZARO BOG‘LIQLIKNING NAZARIY MODELI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.23834260Annotatsiya
Ushbu maqolada barqaror rivojlanish jarayonida aholi daromadlari va oziq-ovqat xavfsizligi o‘rtasidagi bog‘liqlikni tavsiflovchi iqtisodiy-nazariy model ishlab chiqilgan. Tadqiqot Nobel mukofoti sovrindori, hind iqtisodchisi Amartya Senning huquqiy imkoniyatlar yondashuvi hamda oziq-ovqat xavfsizligining to‘rtta asosiy mezoniga tayangan holda analitik modelni taklif etadi. Modelda real daromad, oziq-ovqat narxlari, ijtimoiy transfertlar, qishloq xo‘jaligi mahsuldorligi va institutsional rivojlanish o‘rtasidagi bog‘liqlik aks ettirilgan. 2023–2025-yillarga oid statistik ma’lumotlarga ko‘ra, real daromadlar hajmining o‘sishi oziq-ovqat xavfsizligining yaxshilanishi bilan birga, narxlar barqarorligi, ijtimoiy himoya tizimi va boshqaruv sifatiga ham bog‘liq ekanligini ko‘rsatgan. O‘zbekistonda 2023–2025-yillarda qashshoqlik darajasi 11 foizdan 5,8 foizgacha pasaygan, aholi daromadlari esa sezilarli darajada oshgan. Xulosa qilib aytganda, oziqovqat xavfsizligini ta’minlashda faqat daromadlar o‘sishi bilan cheklanib qolmay, institutsional islohotlar va ijtimoiy himoya tizimlarini ham hisobga olish zarur.Kalit soʻzlar
oziq-ovqat xavfsizligi, daromadlar, barqaror rivojlanish, qashshoqlik, daromadlar tengsizligi, huquqiy imkoniyatlar yondashuvi, ijtimoiy himoya, BRM 2Foydalanilgan adabiyotlar roʻyxati
Sen, A. (1981). Poverty and Famines: An Essay on Entitlement and Deprivation. Clarendon Press.
FAO. Rome Declaration on World Food Security and World Food Summit Plan of Action. — Rome: Food and Agriculture Organization of the United Nations, 1996. — URL: https://www.fao.org/4/w3613e/w3613e00.htm (murojaat sanasi: 05.09.2026).
Economist Impact. Global Food Security Index 2022: Global Report. — London: Economist Impact, 2022. — URL: https://impact.economist.com/sustainability/project/food-security-index/ (murojaat sanasi: 05.09.2026).
Cardell, L., Zereyesus Y., A., Ajewole, K., Farris, J., Johnson M., E., Lin, J., Valdes, C., & Zeng, W. (2024). International Food Security Assessment, 2024–34. U.S. Department of Agriculture. https://doi.org/10.32747/2024.9460431.ers
FAO, IFAD, UNICEF, WFP, WHO. The State of Food Security and Nutrition in the World 2024: Financing to End Hunger, Food Insecurity and Malnutrition in All Its Forms. — Rome: FAO, 2024. — URL: https://www.fao.org/publications/ sofi/2024/en (murojaat sanasi: 05.09.2026).
FAO, IFAD, UNICEF, WFP, WHO. The State of Food Security and Nutrition in the World 2025: Addressing High Food Price Inflation for Food Security and Nutrition. — Rome: FAO, 2025. — URL: https://www.fao.org/publications/ sofi/2025/en (murojaat sanasi: 05.09.2026).
Center for Economic Research and Reforms; UNDP Country Office in Uzbekistan. Uzbekistan Pilot Multidimensional Poverty Index Report 2023. — Tashkent: CERR; UNDP, 2023. — URL: https://www.undp.org/uzbekistan/publications/ uzbekistan-pilot-multidimensional-poverty-index-report-2023 (murojaat sanasi: 05.09.2026).
Center for Economic Research and Reforms. Analysis of Poverty Levels and Household Incomes in Uzbekistan in 2025 [Elektron resurs]. — Tashkent: CERR, 2025. — URL: https://review.uz/en/post/analiz-urovnya-bednosti-idoxodov-naseleniya-v-uzbekistane-po-itogam-2025-goda-infografika (murojaat sanasi: 05.09.2026).
World Bank. Poverty and Inequality Platform: Uzbekistan Country Profile [Elektron resurs]. — Washington, D.C.: World Bank. — URL: https://pip.worldbank.org/country-profiles/UZB (murojaat sanasi: 05.09.2026). kamolovaf.k@gmail.com “O‘ZBEKISTON-2030” STRATEGIYASI: GLOBAL VA MILLIY IQTISODIYOT TRENDLARI” FORUMI “MOLIYA” Ilmiy elektron jurnal (2-maxsus son)
Yuklab olishlar
Nashr etilgan
Qanday iqtibos keltirish kerak
Son
Boʻlim
Litsenziya
Mualliflik huquqi (c) 2026 Tohir Boymurod o‘g‘li Shomurodov

Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 International litsenziyasi asosida tarqatiladi.
